Erven zonder financiële zorgen

Met een eenvoudige aanpassing in de wet kunnen erfgenamen beter worden beschermd tegen schulden van een overledene. Dat constateren Netwerk Notarissen en het Centrum voor Notarieel Recht van de Radboud Universiteit Nijmegen na onderzoek. Als de erfwet in Nederland wordt veranderd, sluit dat beter aan bij landen in Europa die een uitgebreide bescherming van erfgenamen hebben.
Er zijn steeds meer erfenissen met schulden. Erfgenamen besluiten steeds vaker om een erfenis ‘beneficiair’ te aanvaarden om niet voor de schulden van de overledene op te draaien.

Rapport

De onderzoekers presenteerden donderdag 3 oktober 2012 aan de Tweede Kamercommissie voor Justitie hun rapport ‘Erven zonder financiële zorgen’. In dit rapport laten de onderzoekers zien dat het mogelijk is met eenvoudige aanpassing van de wet nietsvermoedende en niet-kwaadwillende erfgenamen beter te beschermen. In een reactie op het rapport zei Kamerlid Pieter Omtzigt op de radio ’heel blij te zijn met het rapport’. Volgens hem is het rapport ‘heel bruikbaar’. Later reageerde staatssecretaris Teeven met de toezegging een wetsvoorstel voor te bereiden.

Beneficiair aanvaarden kan vaak niet meer

De huidige wet biedt erfgenamen niet genoeg bescherming, constateren de onderzoekers. “Het knelpunt is dat de wet zegt dat als iemand zich al als ‘erfgenaam’ heeft gedragen, hij niet meer beneficiair kán aanvaarden”, zegt Lucienne van der Geld, juridisch directeur van het samenwerkingsverband Netwerk Notarissen waarbij ons kantoor is aangesloten. Van der Geld is ook als docent verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen.
In de praktijk gebeurt het vaak dat erfgenamen door hun gedrag een erfenis onbewust ‘zuiver’ aanvaarden. Bijvoorbeeld door rekeningen te betalen of spullen van de overledene weg te gooien. Dan is er geen weg meer terug. Als er dan meer schulden dan bezittingen zijn, moeten deze erfgenamen uit hun eigen portemonnee bijbetalen.

Schuldeisers worden er beter van

Een tweede knelpunt is volgens het rapport dat zuivere aanvaarding ervoor zorgt dat schuldeisers van de overledene er na het overlijden van iemand met schulden op vooruit gaan. “Zij kunnen namelijk de erfenis aanspreken voor de schuld én ook het eigen vermogen van de erfgenamen. Na een overlijden kunnen schuldeisers dus in een betere positie komen dan daarvoor”, zegt Van der Geld.

Buitenland: betere bescherming

Uit onderzoek in een aantal Europese landen blijkt dat erfgenamen in het buitenland niet zomaar met hun eigen vermogen hoeven in te staan voor de schulden van een overledene. Sommige buitenlandse rechtssystemen bieden betere bescherming aan erfgenamen dan in Nederland het geval is.

Knelpunten wegnemen

Als de politiek iets wil doen aan de knelpunten rond het aanvaarden van een erfenis en de gevolgen daarvan, dan kan dat volgens de onderzoekers met een eenvoudige ingreep in de wet. In het rapport staan drie routes om te laten zien dat die de knelpunten kunnen worden weggenomen.
Ten eerste kan in de wet worden vastgelegd dat de gevolgen van beneficiaire aanvaarding voor álle erfgenamen gelden. Een erfenis wordt dan automatisch geaccepteerd onder de voorwaarde dat er na het betalen van de schulden nog wat van overblijft.
Ten tweede kan er een termijn in de wet komen waarbinnen gedragingen van erfgenamen er niet toe leiden dat ze schulden van de overledene met hun eigen vermogen moeten bijpassen.
Een derde mogelijkheid is dat erfgenamen alsnog de mogelijkheid krijgen om via de kantonrechter beneficiair te aanvaarden als er bij het afwikkelen van de erfenis onverwachts een schuld opdoemt.

Tendens

Volgens de onderzoekers is de politiek nu ‘aan zet’ om te beslissen of en zo ja op welke manier erfgenamen beter kunnen worden beschermd. De tendens is dat, mede door de financiële crisis en de vastzittende woningmarkt, er steeds vaker schulden in erfenissen zitten. Uit een steekproef bij een aantal rechtbanken blijkt dat er steeds meer beneficiaire aanvaardingen worden geregistreerd.

8 redenen om te kiezen voor Van Hecke Houben

  • Vakbekwaam personeel
  • Specialisten op ieder vakgebied
  • Juiste prijs & kwaliteit
  • Aangesloten bij Netwerknotarissen
  • 2 kantoren in Limburg
  • Afspraak = afspraak
  • U bent bij ons geen nummertje
  • Vele tevreden klanten gingen u voor!